Śpij dobrze! – Maty samopompujące

23-02-2017


Nie ma to jak własne łóżko! Ale co zrobić, jeśli wyjeżdżamy na dłużej i chcemy wciąż spać komfortowo? Rozwiązaniem jest mata samopompująca – wygodna, lekka i zajmująca niewiele miejsca w plecaku.

Choć doskonale nadaje się na wycieczki piesze, jej zastosowania wcale nie muszą ograniczać się wyłącznie do outdooru – świetnie sprawdzi się także na wyjeździe do znajomych, którzy nie mają dodatkowego łóżka lub kiedy czeka Cię przymusowy nocleg na lotnisku.

Karimata, materac dmuchany czy mata samopompująca?

Maty samopompujące (nazywane również materacami) powstały jako alternatywa dla dmuchanych, które wymagają samodzielnego pompowania lub noszenia pompki. O ile w trakcie wyjazdów samochodem nie jest to problemem, o tyle na trekkingu może być już uciążliwe. Mata natomiast nie wymaga dodatkowych czynności ani zbędnego bagażu. Wystarczy położyć ją na ziemi, odkręcić zawór, poczekać i… voila!

A co z tradycyjną karimatą? Na pewno jest znacznie tańsza, ale też stosunkowo szybko się odkształca, przez co traci właściwości izolacyjne. Spanie na niej nie jest aż tak wygodne jak na materacu. Dodatkowo zajmuje więcej miejsca (chyba że wybierzemy matę-pergamin, niewystarczającą na niższe temperatury).

 

Mata samopompująca


Mata samopompująca:

+ Niewielka waga i wymiary
+ Wysoki komfort snu
+ Szybkie rozkładanie
+ Świetna izolacja
- Wyższa cena
- Możliwość przebicia (mimo uszkodzenia, wciąż zapewnia pewien stopień izolacji)

Karmiata


Karimata:

+ Przyjazna cena
+ Niska waga
+ Bardzo dobra odporność mechaniczna (choć stosunkowo szybko się odkształca)
- Mniejsza wygoda
- Gorsza izolacja od podłoża
- Może nasiąkać wodą
- Duże wymiary

materac dmuchany


Materac dmuchany:

+ Łatwa dostępność
+ Najwyższy komfort snu
+ Nie nasiąka wodą
+ Małe wymiary po spakowaniu
- Mniej wytrzymały niż pianka
- Po przebiciu nie izoluje
- Wymaga pompowania i dodatkowego bagażu


Jak działa mata samopompująca?

Zasada działania maty samopompującej jest bardzo prosta. Zamknięta w pokrowcu otwartokomórkowa pianka posiada wiele otworów, które w momencie otwarcia zaworu wypełniają się powietrzem. Ten proces kończy się, kiedy ciśnienie w środku wyrównuje się z ciśnieniem zewnętrznym. Można to porównać do gąbki ściśniętej w opakowaniu. Jej “naturalnym” stanem jest rozprężenie, więc kiedy otwieramy paczkę, szybko zasysa powietrze.

Napełnienie maty trwa kilka minut (szczególnie, jeśli przez dłuższy czas była skompresowana). Jeżeli chcemy uzyskać lepsze właściwości izolacyjne, możemy kilka razy dmuchnąć przez zawór, aby bardziej ją dopompować. 

 mata samopompująca


Co to jest R-Value?


Najważniejszym wyróżnikiem, którym należy kierować się przy wyborze materaca turystycznego, jest parametr izolacyjności, czyli opór cieplny, jaki stawia dany materiał. Przez wielu producentów oznaczany jest jako R-Value (z ang. resistance). Im wyższa jest ta wartość, tym lepiej materac ogranicza straty ciepła.

R-value może być obliczany matematycznie – grubość poszczególnych warstw dzielona jest przez współczynnik przewodzenia ciepła właściwy dla danego materiału. Topowi producenci, np. Therm-a-rest, przeprowadzają badania laboratoryjne w specjalnych komorach cieplnych.

Niestety nie ma standardu, który narzucałby producentom metodykę mierzenia oporu cieplnego materacy. Niektórzy podają więc przybliżone wartości, a niektórzy nie podają ich wcale. Dlatego zawsze warto wybierać sprawdzone, renomowane firmy. Wybierając tańsze, marketowe modele, musimy liczyć się również z tym, że stosunek izolacji do wagi jest znacznie gorszy niż w materacach uznanych marek.


r-value


Rodzaje pianek


Stopień izolacji maty turystycznej oraz jej waga zależą od rodzaju zastosowanej pianki. Prostsze modele składają się z pełnej bryły pianki poliuretanowej. W bardziej zaawansowanych konstrukcjach pianka posiada wytłoczenia lub perforacje, które wpływają na obniżenie wagi lub ograniczenie przewodzenia ciepła. Otwory wykrawane są poziomo, pionowo lub pod kątem – każda z technologii w inny sposób oddziałuje na właściwości materaca.


Jaką matę wybrać?


Przy kupnie maty warto zastanowić się, w jakich temperaturach zwykle nocujemy, w jakich warunkach (namiot czy schronisko?), a także z jakiego środka transportu najczęściej korzystamy. Wtedy wybór staje się znacznie łatwiejszy. 

zarowka
Warto kierować się następującymi parametrami: waga. stopień izolacji, kształt, długość.



Materac turystyczny na ciepłe pory roku nie musi mocno izolować – jeżeli wyjeżdżasz głównie latem, wystarczy lekka mata o współczynniku izolacyjności R-Value do 3.0. Mata samopompująca na zimę powinna być grubsza i mieć wskaźnik R-Value powyżej tej wartości – niektóre modele dochodzą nawet do 6.0.  

Na trekking lub piesze wycieczki lepiej wybrać matę o jak najniższej wadze. Natomiast gdy w grę wchodzi samochód, można sobie pozwolić na cięższy materac o większej grubości, która automatycznie przekłada się na wygodę. Warto zwracać uwagę na kształt maty – ultralekkie modele są zwykle wcięte, dopasowane do kształtu ciała. Modele kempingowe najczęściej mają formę prostokąta, co zapewnia większy komfort. Oczywiście istotne jest również to, by dopasować rozmiar maty do swojego wzrostu. 


Mata samopompująca – jak użytkować i przechowywać?


Macie, podobnie jak śpiworowi, najlepiej służy przechowywanie w stanie rozłożonym. Wtedy nie narażamy jej na zbyt dużą kompresję, dzięki czemu podczas następnego wyjazdu będzie szybciej się pompować. Najlepiej położyć ją pod łóżkiem lub za szafą z odkręconym zaworkiem. 

Przed pierwszym użyciem matę należy kilka razy zwinąć i pozostawić ją do swobodnego napełnienia. Warto praktykować to również po powrotach z wyjazdów (pozbędziemy się w ten sposób wilgoci z wnętrza). Materace czyścimy wilgotną szmatką i suszymy w przewiewnym miejscu z dala od źródeł ciepła. 

Naprawa maty

Jeśli w materacu powstała dziurka, jego naprawa nie jest trudna – wystarczy użyć zestawu naprawczego (czasem jest dołączony do maty, ale można go kupić także w sklepie). Zwykle takie zestawy zawierają łatkę, klej i wypełniacz. Nieszczelny zawór również można wymienić. Inne uszkodzenia, których nie spowodowało niewłaściwe użytkowanie, podlegają gwarancji. Niektórzy producenci udzielają jej dożywotnio, np. Therm-a-Rest. 

Zestaw Naprawczy